Przyczyny i przebieg reformacji

33

Wystąpienie Marcina Lutra

Przeciwko różnym nadużyciom w Kościele wystąpił niemiecki zakonnik Marcin Luter (1483–1546). Na drzwiach katedry w Wittenberdze, 31 października 1517 roku, umieścił 95 tez, w których wzywał do dyskusji nad problemami Kościoła i nad zagadnieniem dotyczącym tego, jak Bóg dokonuje zbawienia człowieka. Jego wystąpienie odbiło się szerokim echem w różnych warstwach społecznych. Część książąt niemieckich wraz z cesarzem opowiedziała się przeciw Lutrowi. W Rzymie oskarżono go o herezję. Marcin Luter chciał odnowić Kościół w duchu Ewangelii. W 1519 roku publicznie odrzucił jednak zwierzchnictwo papieża, a rok później spalił księgi papieskie i jego bullę, zrywając tym samym z Kościołem katolickim. Konsekwencją tego było ekskomunikowanie Lutra w 1521 roku. Kiedy na sejmie w Spirze w 1529 roku chciano ograniczyć szerzenie jego nauki, zwolennicy zaprotestowali przeciwko tym postanowieniom. Odtąd zaczęto nazywać ich protestantami. Marcin Luter zmarł w 1546 roku, ale reformacja, którą zapoczątkował, zataczała coraz szersze kręgi i stawała się coraz częściej sprawą polityczną.

Główne idee protestantyzmu Marcin Luter przyjął wszystkie podstawowe zasady doktrynalne pierwotnego Kościoła, ale wprowadził też wiele zmian. Zreformował liturgię, wprowadził do niej język niemiecki i śpiewanie przez wiernych pieśni religijnych, które sam układał w języku narodowym. Przełożył Biblię na język niemiecki. Swoje poglądy ujął w cztery podstawowe zasady:

1. Sola Scriptura (tylko Pismo Święte):
Tylko Pismo Święte stanowi podstawę wiary i moralności (bez Tradycji).

2. Solus Christus (tylko Chrystus):
Jedyne pośrednictwo Chrystusa (odrzucenie kultu Matki Bożej i świętych).

3. Sola Gratia (tylko łaska):
Zbawienie człowieka dokonuje się tylko przez łaskę, a nie uczynki.

4. Sola Fide(tylko wiara):
Zbawienie staje się udziałem człowieka tylko przez wiarę, a nie uczynki. Protestanci uznają tylko dwa sakramenty – chrzest i Wieczerzę Pańską (Eucharystię). Nie uznają jednak realnej obecności Chrystusa w Eucharystii. Ich liturgia ma przede wszystkim charakter nabożeństwa słowa Bożego połączonego ze śpiewem oraz kazaniem.


Notatka

Od wystąpienia Marcina Lutra w 1517 roku rozpoczęła się Reformacja, która doprowadziła do powstania wspólnot protestanckich. Odrzucają one zwierzchnictwo papieża i w inny sposób rozumieją wiele prawd wiary. Współcześnie chrześcijanie różnych wyznań dążą do jedności i podkreślają, że łączy ich wiara w Trójcę Świętą.