Dziedzictwo św. Tomasza

172

Wiara chrześcijańska opiera się na tym, co Pan Bóg sam o sobie objawił. Wiara ta powinna być jednak rozumna, gdyż z wiary wynikają konkretne zasady postępowania wobec Boga i życia we wspólnocie. Oznacza to, że chrześcijanie powinni dążyć do poznania swojej wiary i próbować wyjaśnić wszystko to, co może ogarnąć ludzki rozum. Z tego powodu tak ważna jest wiedza religijna. Na dzisiejszej katechezie poznamy życie i twórczość jednego z największych świętych Kościoła św. Tomasza z Akwinu, który swoje życie poświęcił tym kwestiom.

W epoce średniowiecza, która trwała ok. 1000 lat, zaszły ogromne zmiany w społeczeństwie i w Kościele. Na początku tego okresu garstka ludzi potrafiła czytać i pisać, pod koniec zaś wielu nabyło tych umiejętności, szczególnie w miastach, gdzie rozkwitało życie naukowe – powstawały uniwersytety. Rozwój miast, rozwój literatury i sztuki przeplatał się z nawrotami plag, wojen i głodu. To wszystko miało wpływ na relację człowieka do Boga. To On był w centrum zainteresowań ludzi wieków średnich.

Ogromną rolę w rozwoju nauki odegrał św. Tomasz z Akwinu (około 1225–1274). Pochodził on ze znaczącej rodziny w Królestwie Neapolu. Urodził się w Roccasecca, niedaleko Akwinu. Przygodę z wiedzą rozpoczął na Monte Cassino jako kilkuletni chłopiec. Następnie słuchał wykładów na uniwersytetach w Neapolu, Paryżu i Kolonii.

W Paryżu uzyskał tytuł „mistrza Pisma Świętego” (1257). Tam też początkowo wykładał, by potem przez dziesięć lat (do 1269 roku) nauczać w kurii papieskiej. Później uczył na Sorbonie w Paryżu, a w ostatnich latach życia powrócił do Neapolu. W 1274 roku papież Grzegorz X wezwał go, by rozstrzygał sporne kwestie w trakcie drugiego soboru lyońskiego. W drodze nagle zachorował i wkrótce zmarł w opactwie Fossanova. Przed śmiercią prosił o przeczytanie mu Pieśni nad Pieśniami.

Do najważniejszych dzieł św. Tomasza należą:

– Prawda wiary chrześcijańskiej,

– Summa teologiczna,

– Summa filozoficzna.

Opracował on argumenty rozumowe za istnieniem Pana Boga, tak zwane „drogi św. Tomasza”. Jemu też Kościół zawdzięcza najpiękniejsze hymny ku czci Najświętszego Sakramentu (między innymi Przed tak wielkim Sakramentem…).

Św. Tomasz mówił, że rozum i wiara podążają właściwymi sobie drogami do tej samej prawdy. Niektóre prawdy przekraczają rozum, ale żadna mu się nie sprzeciwia. Nie może być sprzeczności między objawieniem a rozumem, gdyż wszelka prawda pochodzi z jednego źródła – od Boga.

Św. Tomasz z Akwinu, mawiał: Są trzy rzeczy konieczne do zbawienia człowieka: znajomość tego w co wierzyć, znajomość tego czego należy pragnąć i znajomość tego co należy czynić. Dlatego tak bardzo akcentował wiedzę religijną. Także każdy z nas powinien pogłębiać swoją wiedzę religijną. Pomocą mogą być tutaj książki, ale także prasa katolicka, dobre programy religijne, czy dobre serwisy internetowe. Trzeba nauczyć się z tego mądrze korzystać.